چاونیوز: درێژەی بەشی بیست…
لە ڕەوشی یەکەمین لە پشت پەردەی نەزانی بە پێویستی ڕێکەوتنێکی گریمانەیی سنووردار کردنی لە ڕادەبەدەری ئازادییەکانە. کەوابوو سیستەمی دادپەروەرانە ئەو شێوازەیە کە لانیکەمی ئیمکانی ئازادییەکان و مافی سەرەکی مەدەنی-سیاسی دەدرێتە شارۆمەندان. ماف و ئازادیگەلی وەک ئازادی بەیان، ڕادەبڕین، بیرکردنەوە، ئازادی ئایین، ئازادی گردبوونەوە و ئازادییە کەسییەکانی تر. دابین کردنی ژیانی ئینسان، لەبەرچاوگرتن و بەڕێوەبەری ئازادی لە بازاری کار، سامان و بەرهەم هێنان و دابەشکردنی داهات کە کاکڵەی بنەمای دووهەمی دادپەروەرییە. مافی ئابووری، کۆمەڵایەتی، کلتووری و مافی هەبوونی تەندرووستی کە هەموو کەسێک دەبێ ئەمانەی هەبن لەخۆ دەگرێ و لە بەستێنی مافی بەکۆمەڵی ئاشتی، ژینگەی پاقژ و ژیانی مرۆڤی گەشە کردوو لە کەرەسەی ژیانی کۆمەڵایەتی سالم دێتە ناسین کە هەموو نەتەوەیەک دەبێ هەیبێ. کەوابوو ئەم مافانە جگە لەوەیکە لە بنەمای دووهەمی دادپەروەری ئاکامگیری دەکرێ، وەک ئەو دەستە لەو خاڵانەی دەتوانین بژمێردرێن کە، مرۆڤەکان ئەگە خۆیان لە ڕەوشی یەکەم دابنێن ڕێکەوتنی لەسەر دەکەن. چوونکە لەم ڕەوشەدا خەڵک و گەلانی جیهان ئاگاداری جێگە و پێگەی خۆیان نین هەربۆیە، هەوڵ دەدەن لەسەر هیندێک بنەما دەگەڵ یەکتر ڕێکبکەون کە بەرژەوەندییەکانیان لە خراپترین حاڵەتیشدا دەپاڕێزێت. کەوابوو هەرتاکێک و نەتەوەیەک شیمانەی ئەوە دەکا کە ئەگە لە خراپترین دۆخ لە بواری ڕادەی گەشە، ئاسایش و ئاشتی هەڵکەوێ، ڕێکەوتن لەسەر ئەم بنەمایانەی کە باقی خەڵک و گەلانی تری دنیا ئەرکدار دەکا بە بەرهەم هێنانی ئاشتی، گەشەی ئابووری و ژینگەیی بۆ هەموولایەک، زۆر ژیرانە و مەعقوڵ دەبێ. بە ئاوایەکی تر لە بەستێنی مافی ئابووری و کۆمەڵایەتی و لە پانتایی مافگەلی وەک مافی ئاشتی و تشتی لەم چەشنەیە، پێویستی ڕێکەوتنی گریمانەیی بۆ دابین کردنی ژیانێکی ساغ و مرۆیی بۆ هەموو ئینسانەکان بێت کە تێدا ویستی گشت بنیامەکان لە ڕووی خواردن، دەرمان و ساخلەمی. خوێندن، سەرپەنا، ژینگەی خاوێن و بەتاڵ لەم چەشنەیە دابین بکرێن. بەپێێ ئەم بنەمایە ئازادییە تاکی و داهات و ئابووری کێبرکێی و ئازاد کە سەرجەم ناوەڕۆکی بنەمای یەکەمە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە دەوڵەتەکان و یاسای بابەتییانە بە مەبەستی دابین کردنی ئامانجی باسکراو، مافی خۆتێوەردان و تەکووزی بازاری کار، سامان و بەرهەم هێنانیان هەبێ و لە ڕێگەی ماڵیات بە جۆرێک لە دابەشکارای سروەت و سامان بە مەبەستی ڕاگرتنی هاوسەنگی و بەرابەری ژیانی مرۆڤ دەست تێوەردان بکا، ئەمە ئەو شتەیە کە دەکرێ ناوی دادپەروەری دابەشکارانەی لەسەر دابنێین.
بە کورت و بە پوختی ئەوەی لەم بەشانەدا باسمان کردووە، تیۆری دادپەروەری وەک ئینساف لە ڕاستیدا تیۆرییەکە لە بەستێنی دادپەروەری کۆمەڵایەتی و دادپەروەری دابەشکارانە. دادپەروەری کۆمەڵایەتی لەم تیۆرییەدا پێداگرە لەسەر بەرابەری و ئازادی و مافەکانی مرۆڤ کە لە چوارچێوەی بناخەی یەکەمی دادپەروەری دەکرێ بەیانی بکەی، دادپەروەری دابەشکارانە جەخت دەکاتەوە بۆ دابین کردنی ژیانێکی لەبار و ڕێکوپێک بۆ سەرجەم بەشەرییەت کە ناوەڕۆک و مژاری سەرەکی بنەمای دووهەمی دادپەروەری بوو.
